ʻO ke Aliʻi a me kona ʻAha Aliʻi

ʻO ka mosaic kaupaku ma ka Baptistry o Neon ma Ravenna, Italia

 

paha ma YouTube

 

TʻAʻole he aupuni demokrasia ka Halepule; he ke mō'ī.

ʻO Kristo, ke kahuna nui a me ka mea hoʻoponopono kū hoʻokahi, ua hoʻolilo i ka Ekalesia i "aupuni, i mau kāhuna no kona Akua a me kona Makua..."  -Catechism o ka Ekalesia Katolika, n. 1546

ʻO ia ke ʻano o ka hoʻomaopopo pono ʻana i ke kuleana o Peter ma ke ʻano he "Pope": i loko o kahi Aupuni.

 

Ka ʻAhahui o Dāvida

Hoʻomaka ka ʻEuanelio a Mataio:

ʻO ka puke o ke kuʻauhau o Iesū Kristo, ke keiki a Davida.... (Matthew 1: 1)

ʻO Iesū ka hoʻokō ʻana o ka ʻōlelo hoʻohiki a ke Akua iā Dāvida ke aliʻi:

Ua hana au i berita me kaʻu mea i wae ʻia; Ua hoʻohiki au iā Dāvida, kaʻu kauwā; E hoʻokūpaʻa mau loa aku au i kou ʻohana a e hoʻopaʻa i kou noho aliʻi no nā hanauna a pau. ( Halelu 89:4-5 )

No laila, ua haʻi aku ka ʻānela ʻo Gaberiela iā Maria:

Aia hoʻi, e hāpai ana ʻoe i loko o kou ʻōpū, a e hānau mai i keiki kāne, a e kapa aku ʻoe iā ia ʻo Iesū. E nui auaneʻi ʻo ia, a e kapa ʻia ʻo ke Keiki a ka Mea Kiʻekiʻe Loa. e hāʻawi aku ʻo Iēhova ke Akua iā ia i ka noho aliʻi o Dāvida kona makua kāne, a e mau loa aku kona aliʻi ʻana ma luna o ka ʻohana a Iakoba; a ʻaʻole e pau kona aupuni. (Luka 1: 31-33)

ʻŌlelo ʻo Iesū iho, “ʻAʻole au i hele mai e hoʻopau akā, e hoʻokō [i ke kānāwai a me nā kāula].” Pēlā,

Ua hoʻomaka ka Haku ʻo Iesū i kāna Ekalesia ma ka haʻi ʻana i ka ʻEuanelio Maikaʻi, ʻo ia hoʻi, ka hiki ʻana mai o ke Aupuni o ke Akua, i hoʻohiki ʻia ma nā makahiki a pau ma nā palapala hemolele. No ka hoʻokō ʻana i ka makemake o ka Makua, ua alakaʻi ʻo Kristo i ke Aupuni o ka lani ma ka honua. ʻO ka Ekalesia "ʻo ia ke Aupuni o Kristo e kū nei ma ka mea pohihihi." -Catechism o ka hale pule Katolika, ʻaʻole. 763

 

Hoʻokō, ʻAʻole Hoʻopau

Ua hōʻike mua ke Kauoha Kahiko iā Kristo a me kona Aupuni, no laila, ʻaʻole ia he mea kupanaha i ko Iesū lawe ʻana a hoʻomaikaʻi ʻana i nā ʻāpana o ke Aupuni o Dāvida.

ʻO ka mea nui loa, ua koho ʻo Dāvida i luna "ma luna o ka hale, "[1]Hepela: ʻAl Habayit, ua unuhi ʻia ʻo "ma luna o ka hale" ma ka ʻōlelo Hebera a pili i kahi luna kiʻekiʻe a i ʻole ka luna kiaʻi aliʻi i loko o ke kaiāulu ʻIseraʻela kahiko, e lawelawe pinepine ana ma lalo o ke aliʻi. ma luna o kona aupuni — he hana i mālama ʻia e kona poʻe hope.[2]e nānā iā ʻIsaia 22:15; 22:20 Ma I ke au o Hezekia, ua kapa ʻia ʻo ʻEliakima ʻo ia ke kahu, nāna i hana ma ke ʻano he "kuhina nui." Ma luna o kona poʻohiwi, ua kau ke aliʻi...

...ke kī o ka ʻohana a Dāvida; e wehe ʻo ia, ʻaʻohe mea nāna e pani; a e pani ʻo ia, ʻaʻohe mea nāna e wehe. E hoʻopaʻa wau iā ia e like me ke kui ma kahi paʻa, a e lilo ʻo ia i noho aliʻi hanohano… (Isaiah 22: 22-23)

He leo kama'āina? E hoʻohālikelike i kēlā me ka mea a Iesū i hana ai a i ʻōlelo ai:

ʻO ʻoe nō ʻo Petero, a ma luna o kēia pōhaku e kūkulu ai au i koʻu Ekalesia, ʻaʻole hoʻi e lanakila nā mana o ka make ma luna ona. E hāʻawi aku au iā ʻoe i nā kī o ke aupuni o ka lani. ʻO nā mea āu e hoʻopaʻa ai ma ka honua nei, e hoʻopaʻa ʻia hoʻi ma ka lani; a ʻo nā mea āu e wehe ai ma ka honua nei, e hoʻokuʻu ʻia hoʻi ma ka lani. (Matthew 16: 18-20)

He "pōhaku" ke keʻena o Petero - e like me ke "kuʻi ma kahi paʻa." A e like me ʻEliakima, hele mai kāna keʻena me ka mana o ke Aliʻi e wehe a pani, e hoʻopaʻa a wehe - ʻo ia hoʻi, e hoʻomalu e like me kāna mau makemake ponoʻī, akā, e like me ka mea a Iesū i hāʻawi aku ai iā ia. 

ʻAʻole he mana nui ka pope, nona nā manaʻo a me nā makemake i kānāwai. Ma ka mea ku e, o ka oihana pope ke kumu o ka hoolohe ana ia Kristo a me kana olelo. —POPE BENEDICT XVI, Homily o Mei 8, 2005; San Diego Union-Tribune

Eia kekahi, ua manaʻo ʻia ke kahu ma ke ʻano he ʻano makua ma luna o ke aupuni:

A e hōʻaʻahu aku au iā ia i kou ʻaʻahu, a e kāʻei aku iā ia i kou kāʻei, a e hāʻawi aku iā ia i kou mana, a e lilo ia i makua no ka poʻe e noho ana ma Ierusalema, a no ka ʻohana a Iuda. (Isaiah 22: 21)

Ua puka mai ka huaʻōlelo "pope" mai ka ʻōlelo Latina maiPapa," ʻo ia hoʻi ka huaʻōlelo Helene "πάππας" (páppas), ʻo ia hoʻi "makua." A no laila, ua ʻike ʻia ka Pope ma ke ʻano he makua kāne ʻike ʻia e mālama i ka ʻohana hipa a Kristo. ʻO kekahi o nā inoa o ka Pope ʻo ia Kahunapule o KristoʻO ka huaʻōlelo "vicar" mai ka Latina "komisina," ʻo ia hoʻi "pani" a i ʻole "hana ma kahi o." No ka mea a Iesū i nīnau pololei aku ai iā Petero…

“E Simona, ke keiki a Ioane, ke aloha nui mai nei anei ʻoe iaʻu ma mua o kēia poʻe?” ʻĪ akula ʻo Petero iā ia, “ʻAe, e ka Haku; ua ʻike nō ʻoe ua aloha au iā ʻoe.” ʻĪ maila ʻo ia iā ia, “E hānai i kaʻu mau keiki hipa… e hānai i kaʻu mau hipa… e hānai i kaʻu mau hipa.” (Ioane 21: 15-17)

No laila, ʻike pinepine ʻia nā pope (a me nā ʻepikopo) me ke koʻokoʻo kahu hipa, e hōʻike ana i kā lākou ʻoihana kūikawā e mālama a hānai i ka ʻohana hipa a Kristo me ka ʻŌlelo a ke Akua.

Mai kinohi mai, ua maopopo i ka Ekalesia he wahi kūikawā ko Petero i loko o ke Aupuni o Kristo ma ke ʻano he "makua" no ka ʻohana hipa a he mea mālama i nā Kī o ke Aupuni. No laila, lohe mākou i nā poʻe kahiko o ka Ekalesia e like me ka unuhi Baibala nui, ʻo St. Jerome, e ʻōlelo ana: 

ʻAʻole wau e ukali i kekahi ma ke ʻano alakaʻi a koe ʻo Christ wale nō, a no laila makemake wau e noho pū i loko o ka hale pule me ʻoe, ʻo ia ka noho o Peter. ʻIke wau ma kēia pōhaku ua hoʻokumu ʻia ka hale pule. —St. ʻO Jerome i kahi leka iā Pope Damasus, Nā palapala, 15:2; (e nānā. Ka Noho o Pohaku)

A ua ʻōlelo kaulana ʻo St. Ambrose:

Aia ma kahi o Petero, malaila ka Ekalesia! —St. Ambrose, Bihopa o Milan (c. 340–397)

 

ʻO ke Keʻena Aliʻi

ʻOiai ua hāʻawi ʻo Dāvida i ka mana kūikawā i ka Luna Hoʻokele ma ke ʻano he mea mālama i ke kī, ua mālama pū ke aliʻi i kahi ʻaha aliʻi, a i ʻole hiki iā ʻoe ke ʻōlelo, nā kuhina kuhina. ʻO Ioaba ke aliʻi o ka pūʻali koa o Dāvida; ʻO Iehosapata ke poʻo kākau moʻolelo o nā moʻolelo kūhelu; ʻO Zadoka ke kahuna nui e mālama ana i nā hana aliʻi; He kahuna nui a he kākāʻōlelo ʻo ʻAbiatara; He kākau ʻōlelo ʻo Seraia ma ka ʻaha aliʻi; Ua lawelawe ʻo Benaia ma ke ʻano he kiaʻi pilikino, a pēlā aku. 

Ma ke Aupuni o Kristo ma ka honua, ʻo nā ʻAposetolo he ʻumikumamākahi ʻē aʻe kekahi e komo pū ana i ka mana hoʻomalu o ke aupuni o Kristo ma ka honua. Iā lākou a me ko lākou mau hope, ʻōlelo pū ʻo ia:

…ʻO nā mea āu e hoʻopaʻa ai ma ka honua nei, e hoʻopaʻa ʻia hoʻi ma ka lani; a ʻo nā mea āu e wehe ai ma ka honua nei, e hoʻokuʻu ʻia hoʻi ma ka lani. (Matthew 18: 18)

Pili loa kēia i ka ka mana e kala aku i nā hewa:

E loaʻa iā ʻoukou ka ʻUhane Hemolele. Inā ʻoukou e kala aku i nā hewa o kekahi, e kala ʻia nō lākou; inā ʻoukou e hoʻokuʻu aku i nā hewa o kekahi, e kala ʻia nō lākou. (Ioane 20: 22-23)

ʻOiaʻiʻo, ua pili loa ʻo Iesū i kāna mau kuhina aliʻi i koho ʻia a ʻōlelo ʻo ia:

ʻO ka mea hoʻolohe iā ʻoukou, ʻo ia ke hoʻolohe mai iaʻu. O ka mea hoole ia oukou, oia ke hoowahawaha ia'u. A o ka mea e hoole mai ia'u, oia ke hoole i ka mea nana au i hoouna mai. (Luka 10: 16)

I mea e ʻoiaʻiʻo ai kēlā, pono iā Iesū ke hāʻawi i nā ʻAposetolo he ʻumikumamālua i kahi kuleana i kona hiki ʻole ke kuhihewa…

 
E ʻike ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo

ka Catechism o ka Ekalesia Katolika ho'ākāka:

I mea e mālama ai i ka Ekalesia i ka maʻemaʻe o ka manaʻoʻiʻo i hāʻawi ʻia e nā lunaʻōlelo, ua makemake ʻo Kristo, ʻo ia ka ʻoiaʻiʻo, e hāʻawi iā ia i kahi ʻāpana o kona hiki ʻole ke kuhihewa. Ma o ka "manaʻo manaʻoʻiʻo" ʻo ka Poʻe o ke Akua, ma lalo o ke alakaʻi ʻana a ka Magisterium ola o ka Ekalesia, "e pili mau ana i kēia manaʻoʻiʻo." ...ʻO ka hana a kēia Magisterium ke mālama i ka poʻe o ke Akua mai nā haʻalele ʻana a me nā haʻalele ʻana a e hōʻoia iā lākou i ka hiki ke haʻi aku i ka manaʻoʻiʻo ʻoiaʻiʻo me ka hewa ʻole. -Catechism o ka Ekalesia Katolika (CCC), 889-890

He mea koʻikoʻi loa ia e ʻike nā Karistiano i ka "manaʻoʻiʻo ʻoiaʻiʻo" i nā makahiki a pau, a eia ke kumu. Ua ʻōlelo ʻo Iesū, "...e ʻike auaneʻi ʻoukou i ka ʻoiaʻiʻo, a e ʻike nō hoʻi ka ʻoiaʻiʻo e hoʻokuʻu iā ʻoe. [3]John 8: 32 I ka hoʻohālikelike ʻana, ua hoʻohui ʻo ia, "ʻO ka mea hana hewa, he kauwā ia na ka hewa." [4]John 8: 34 No laila, ʻike ʻoe i ka mea e pilikia ana: inā ʻaʻole mākou i ʻike me ʻoiaʻiʻo ʻO wai ka ʻoiaʻiʻo, pehea lā e hiki ai iā kākou ke maopopo i ka mea e hoʻokuʻu iā kākou? Inā hiki ke hoʻololi ʻia ka ʻoiaʻiʻo e kahi pope, a i ʻole kahi ʻaha kūkā, a i ʻole kahi mea kālaiʻike makemake nui ... a laila pehea lā e hiki ai iā kākou ke hōʻoia i ke kūʻokoʻa inā e alakaʻi ana kēlā mau kānaka iā kākou i ka hewa?

ʻO kahi hiʻohiʻona: ʻae ka Ekalesia Anglican i ka hemo male a me ka male hou ʻana; ʻaʻole ʻae ka Ekalesia Katolika. Nui nā ʻaoʻao Evangelical e ʻae i ka pale ʻana i ka hānau keiki; ʻAʻole loa i hana ka Kuʻuna Katolika. ʻAe ka Ekalesia Hui Pū ʻIa i ka euthanasia; pale aku ka Katolika i ka laʻa o ke ola mai ka ʻōpū a hiki i ka hale kupapaʻu. No laila, ʻike ʻoe, ʻo ka ʻike ʻana i ka ʻoiaʻiʻo he mea maoli ia. mea e pili ana i ke ola a me ka make

No laila, ua hoʻohiki ʻo Iesū i kona ʻAha Aliʻi e ʻike lāua a e alakaʻi ʻia i loko o ka ʻoiaʻiʻo a pau:

ʻO ka ʻUhane Hemolele a ka Makua e hoʻouna mai ai ma koʻu inoa - nāna ʻoukou e aʻo mai i nā mea a pau, a e hoʻomanaʻo mai iā ʻoukou i nā mea a pau aʻu i haʻi aku ai iā ʻoukou ... Aia hiki mai ʻo ia, ʻo ka ʻUhane o ka ʻoiaʻiʻo, nāna ʻoukou e alakaʻi i ka ʻoiaʻiʻo a pau. ( Ioane 14:26, 16:13 )

No laila, ʻo ke kuleana kahu hipa o ka Magisterium ke kuhikuhi nei i ka ʻike ʻana i ka poʻe o ke Akua e noho ana ma ka ʻoiaʻiʻo e hoʻokuʻu ana. No ka hoʻokō ʻana i kēia lawelawe, ua hāʻawi ʻo Kristo i nā kahu hipa o ka Ekalesia me ke aloha o ka hiki ʻole ke kuhihewa ma nā mea o ka manaʻoʻiʻo a me nā pono… —CCC, 891

ʻO kēia ʻōlelo hoʻohiki no ka hiki ʻole ke kuhihewa, ʻaʻole naʻe ia he ʻōlelo hoʻohiki no kīnā ʻole: he poʻe hewa nā Lunaʻōlelo, a me ko lākou mau hope - he poʻe hewa e like me nā mea ʻē aʻe. No laila, ʻo Petero "ka pōhaku" i kekahi manawa, ma kāna hōʻike a me kona nāwaliwali, hiki ke lilo i "pōhaku e kuʻia ai."

ʻO ka ʻoiaʻiʻo ʻo Petero i kapa ʻia ʻo ka "pōhaku" ʻaʻole ia no ka hoʻokō ʻia o kāna ʻaoʻao a i ʻole kekahi mea ʻē aʻe i kāna ʻano; he mea maʻalahi a nomen officii, he inoa i kapa ʻia, ʻaʻole ia he lawelawe i hāʻawi ʻia, akā he ʻoihana i hāʻawi ʻia, he koho a me ke kauoha akua ʻaʻole i kuleana kekahi ma muli wale nō o kona ʻano ponoʻī - ʻo ka mea liʻiliʻi loa ʻo Simon, ʻo ia hoʻi, inā mākou e hoʻoholo ma muli o kona ʻano maoli, ʻaʻole ia he pōhaku ... A ʻaʻole anei i loko o ka mōʻaukala o ka Ekalesia ʻo ka Pope, ka hope o Petero, i ka manawa hoʻokahi ʻO Petra a Skandalon — ka pohaku o ke Akua a me ka mea e hina ai? —POPE BENEDICT XIV, mai ʻO Das neue Volk Gottes, p. 80ff

Akā naʻe, ua kākau ʻo St. Catherine o Siena:

Iā wai ia i waiho ai i nā kī o kēia Koko? I ka lunaʻōlelo hanohano ʻo Petero, a i kāna mau hope hope e noho ana a hiki i ka lā o ka hoʻokolokolo, he mana ko lākou āpau e like me kā Petero, ʻaʻole e hoʻoliʻiliʻi ʻia e kekahi kīnā o kā lākou iho. —mai ka Buke Kamailio

ʻAʻole ʻo Iesū he Aliʻi naʻauao wale nō, akā, he mea kūkulu akamaiʻOiai ka poʻe hewa i pani i ka poʻe Lunaʻōlelo, ke mau nei ke Aupuni o Kristo ... e like me "ka pōhaku" a me ka ʻAha Aliʻi. 

...e like me ke kanaka naʻauao nāna i kūkulu i kona hale ma luna o ka pōhaku ... ua hāʻule ka ua, a ua kahe mai nā waikahe, a ua pā mai nā makani a pā i kēlā hale, ʻaʻole naʻe i hiolo, no ka mea, ua hoʻokumu ʻia ma luna o ka pōhaku. (Matthew 7: 24-25)

…ʻaʻole naʻu ka waʻa o ka Ekalesia akā, no [Kristo]. ʻAʻole hoʻi e hoʻokuʻu ka Haku iā ia e piholo; ʻo ia ka mea nāna e alakaʻi, ʻoiaʻiʻo nō hoʻi ma o ka poʻe āna i koho ai, no ka mea, ua makemake ʻo ia. He mea maopopo kēia, a ʻo ia nō hoʻi, ʻaʻole hiki i kekahi mea ke hoʻoluliluli. —BENEDICT XVI, Luna Nui i hala, Pepeluali 27th, 2013; Vatican.va

 

Pili e pili ana

Ka Noho o Pohaku

Ua loaʻa kahi sila he 2600 makahiki me ka inoa o kahi kahu: ʻike maanei

 

 

Mahalo i ka poʻe i loaʻa
ua hāʻawi pū ʻia i kēia lawelawe
i hiki ai i ka ʻŌlelo Hou
e hoʻomau i ka haʻi ʻana i ka ʻŌlelo.

 

E huakaʻi me Mark i ka ʻ Wordlelo,
kaomi ma ka hae ma lalo i kakau.
ʻAʻole e māhele ʻia kāu leka uila me kekahi.

I kēia manawa ma Telegram. Kaomi:

E hāhai iā Mark a me nā "hōʻailona o ka manawa" i kēlā me kēia lā ma MeWe:


E hāhai i nā kākau a Mark ma aneʻi:

E hoʻolohe i ka mea aʻe:


 

 

Nāʻaoʻao hemahema

Nāʻaoʻao hemahema
1 Hepela: ʻAl Habayit, ua unuhi ʻia ʻo "ma luna o ka hale" ma ka ʻōlelo Hebera a pili i kahi luna kiʻekiʻe a i ʻole ka luna kiaʻi aliʻi i loko o ke kaiāulu ʻIseraʻela kahiko, e lawelawe pinepine ana ma lalo o ke aliʻi.
2 e nānā iā ʻIsaia 22:15; 22:20
3 John 8: 32
4 John 8: 34
Posted ma HOME, KA MANAʻOʻI ME KA MORALIA, Nā wikiō wikiō & PODCASTS.