
Kua haere ia ki te rapu i a Ātama,
tō tātou matua tuatahi, me te mea he hipi ngaro.
He hiahia nui ki te toro atu ki te hunga e noho ana i te pōuri
ā, i te atarangi o te mate,
Kua wehe atu ia i te pouri
Ātama i roto i ōna here
me Īwa, i herehere tahi rāua…
—Kauwhau Tawhito mō te Rāhoroi Tapu
Catechism o te Ekalesia Katorika (CCC), n. 635
ranei i runga i YouTube
Tte Whakamārama Ko te ngākau o te Rongopai te pūtake o tō tātou tumanako. E whakamārama ana he aha I mate a Ihu i runga i te ripeka mo tatou: i aroha mai hoki te Atua ki te ao…
Engari ki te kore tātou e mārama aha Nā te mea kua tino oti i a Ihu te whakatutuki mā roto i tōna matenga me tōna aranga mai, ka tūpono tātou kia noho tonu i roto i te pōuri - kua herea engari kāore i herea; kua whakaorangia engari kua mamingatia tonutia; he patunga, ehara i te toa.
Te Pōuri Nui
Mō konei te Tama a te Atua i whakakitea mai ai, kia whakangaromia ai e ia ngā mahi a te rewera. (1 Hoani 3: 8)
Ko te mahi matua a te rewera ko te whakawai i te iwi tangata, ā, ko te mutunga iho ko te hinganga o te tangata. Ko tā Hātana wikitoria ko te mate: te wehenga mutunga kore o te tangata i te Atua. Ka taea e koe te whakaaro ki ngā whakaaro o te Iwi o te Kawenata Tawhito mō te matenga? Nā te paru o te hara taketake, i mōhio rātou ko tō rātou okiokinga whakamutunga ko te Reinga - te "wāhi o te hunga mate."
Kua motuhia atu rātou e koe i tōu mana. Kua rukea ahau e koe ki raro rawa o te rua, ki te pōuri o te rua. ( Salamo 88:6-7 ).
Kāore he tumanako. Ko ngā tūmomo whakawehi katoa, ko ngā mate katoa, ko ngā mate katoa he take mō te ngakaukore; ko te ora
i noho i raro i te kapua tonu o te wehi me te pōuri. I riro a Hātana hei "rangatira o tēnei ao,"[1]cf. Ioane 12:31 ā, ka noho ko ngā Iharaira hei “iwi e noho ana i te pōuri.”[2]Matt 4: 16
Ko te hara taketake ko te "herehere i raro i te mana o te tangata nāna nei te mana o te mate, arā, te rewera". -Catechism o te Ekalesia Katorika (CCC), kaore. 407
Kātahi ka whānau mai a Hoani Kaiiriiri. Ka…
…kia haere i mua i te Ariki ki te whakarite i ana ara, ki te homai ki tana iwi te matauranga ki te whakaoranga ma te murunga hara, he mea hoki na te aroha noa o to tatou Atua, e puta mai ai te puaotanga o te ata i runga ki a tatou, hei whakamarama i te hunga e noho ana i te pouri, i te atarangi o te mate, hei arahi i o tatou waewae ki te ara o te rangimarie. (“Te Waiata a Hakaraia”, Ruka 1:76-79)
I whakamōhiotia a Hātana kei te raru tetahi mea...
Te Tirohanga
Kāore te Paipera e kōrero tika mai ana ki a tātou he aha te māramatanga o Hātana mō te tangata o Ihu. He pono, i mōhio pai te rewera ki ngā Karaipiture; i mōhio ia ki ngā poropititanga mō te taenga mai o te Karaiti, tae noa ki tana "pononga e mamae ana."[3]tirohia a Ihaia 52:13-53:12 Engari kāore i tino mārama ia ki te tikanga katoa. E ai ki tā Aquinas,
Kua tino hē te hinengaro o ngā rewera i te whakaaro nui o te Atua… ka taea e rātou te tinihanga ki ngā mea tipua; hei tauira, ina kite rātou i te tangata kua mate, ka whakaaro pea rātou e kore ia e ara ake, ina kite rānei i a te Karaiti, ka whakaaro pea rātou ehara ia i te Atua. —Tanga. Ko Thomas Aquinas, Summa Theologica, I:58:5
He pono, ko ngā whakamātautau a Hātana i te koraha, he ngana kua whakaritea kētia pea hei whakaatu i te āhua tūturu o te Karaiti. Engari kāore te Ariki i tango i te mōunu. Te āhua nei i waiho e Ihu he nui ngā feaa i roto i te hinengaro o Hātana mō te whānuitanga pono o tana Mihinare. Ina hoki, e taea ana te tautohe ko te whakaaro o Hātana ko te ripekanga o Ihu hei wikitoria whakamutunga. Nā te mea i muri i tōna aranga mai, ka tuhituhi a Hato Paora:
Nāna koutou i whakaora ngātahi me ia, i murua e ia ō tātou hara katoa, i whakakorea e ia te here i tū hei hoariri ki a tātou, me ōna ture hoki; i whakataka e ia tēnei, he mea titi ki te ripeka. I tangohia e ia ngā rangatiratanga me ngā mana, ā, i meinga hei tohu ki te marea, i a ia e wikitoria ana i a rātou i roto i a ia. ( Kolosa 2:13, 15-XNUMX ).
Ko tēnei "wikitoria"[4]Kariki: thriambeuõ ā, e whakamahara ana ngā whakaahua a Paora i te hīkoi wikitoria, i te wā e whakarārangihia ai e ngā hēnerara Rōmana ngā herehere whawhai whakama i roto i ngā tiriti o te tāone, e whakaatu ana i ā rātou taonga parakete, ā, i ētahi wā ka whakamatea ngā herehere i te mutunga o te hīkoi hōia.
Nō reira, e kī ana a Matua John Riccardo ehara a Ihu i te mea i whaia, engari ko ia te kaiwhaiwhai, pērā rānei i tā Hato Ākuhataina i kī ai, "He momo mahanga kiore te Ripeka a te Ariki mā te rewera."[5]kite Toroa 263
He aha ngā mea ka tupu i roto i te mamae? Mai i te wā o te Māra o Kehemane, ka nui haere te huna a te Atua i tōna atuatanga. Ka werawera ia i te toto. Ka tukua e ia kia hopukina ia. Ka tukua e ia kia herea ia. Koinei te Atua e kōrerohia nei e tātou. Ko ia te kaihanga o te ao. Ka tukua e ia kia papakitia ia. Ka tukua e ia kia tuwhatia ia. Ka tukua e ia kia tangohia ōna kākahu tahanga. Ka tukua e ia kia haehaetia ia mā te whiu. Ka tukua e ia kia karaunatia ia ki ngā tataramoa. Ka tukua e ia kia whaohia ia ki te rākau… Tirohia, i a te Ariki e huna ana i tōna atuatanga, kei te ngana ia ki te whawhai. Kāore a Hātana e whawhai ki te Atua. E mōhio ana ia kāore he wāhi mōna. Nō reira, ka kī pinepine te Hāhi Tuatahi he mea tika kia mamingatia te tangata nāna i tinihanga tō tātou iwi i te tīmatanga, ā, i roto i taua mahi, ka kawea mai tōna ake whakangaromanga. Me te mea kei te tū te hoariri i mua i te Ariki i a ia e iri ana i runga i te ripeka, e mea ana… "I roto i ngā meneti torutoru, nōku koe. Nā te mea kāore he tangata e mawhiti i te mate. Ā, kua tata koe te mate." Ā, koinā tonu te mea i hiahiatia e Ihu kia tupu. —Mātua John Riccardo, “Te Whakapuakitanga o te Kerygma”, YouTube
Koinei tonu te tirohanga a ngā Matua o te Hāhi ki a Ihu — hei kaiwhakaeke:
…i te whawhai ki tō tātou hoariri, i te kuru i a ia i te tīmatanga i ārahi herehere i a tātou i roto i a Ātama, i takahia e [Ihu] tōna matenga, e ai ki tā koutou e kite nei i roto i a Kenehi i mea ai te Atua ki te nakahi, "Ka whakatupuria e ahau he pakanga ma korua ko te wahine, ma tou uri ratou ko tona uri" (Gen 3:15). —Hato Irenaeus o Raiona (tata ki te 125 – tata ki te 202 AD), Ki nga Heresies, Pukapuka V, Upoko 21
I roto i te Rongopai a Matiu, ka whakarite a Ihu i a ia anō ki te tangata pahua:
Me pēhea rā e tomo ai te tangata ki te whare o te tangata kaha, ka pahua ai i ana taonga, ki te kore ia e matua here i taua tangata kaha? Kātahi ka pahuatia e ia tōna whare. (Matthew 12: 29)
I te mea kua herea e [te Karaiti] te tangata kaha, ā, kua hinga i a ia mā roto i tōna ripeka, ka tomo ia ki tōna whare, ki te whare o te mate i te reinga, ā, i reira ka pahuatia e ia āna taonga, arā, ka arahina atu e ia ngā wairua i puritia e [te rewera]. —Origen, He whakamārama mō ngā Romana, Pukapuka V, 10.11; Nga Matua o te Hahi, p. 373
I whakaorangia e Ihu te hunga ngaro, ā, i arahina atu rātou i runga i te wikitoria mā roto i Tōna Aranga mai.
…me i kore ia i mate, kua kore te mate e mate. I hinga te rewera i tana ake wikitoria… Nō reira, i tutuki te wikitoria pono o tō tātou Ariki, o Ihu Karaiti, i tōna aranga ake, i tōna kakenga ki te Rangi; ā, i reira ka tutuki ai ngā mea i rongo ai koutou i te pānuitanga o te Apocalypse: "Kua toa te Raiona o te iwi o Hura" (Rev 5: 5)… Ko te mahanga kiore mō te rewera ko te ripeka o te Ariki; ko te maunu hei hopu i a ia, ko te matenga o te Ariki. Ā, kua ara anō tō tātou Ariki, a Ihu Karaiti. —St. Akuhata, Toroa 263
Nō reira, kua hinga i a Ihu te rewera… engari i te mutunga o te wā anake ka hinga a Hātana whakangaromia — i muri i te Mano Tau "wā o te rangimārie" rānei ina tae te Rongopai ki ngā pito o te ao:[6]cf. Mat 24:14
…ko te rewera i whakapohehe nei i a ratou, i maka ia ki te roto ahi me te whanariki, ki te wahi i noho ai te kararehe me te poropiti teka, a ka whakamamaetia ratou i te ao, i te po, ake ake. (Revelation 20: 10)
Te Whakaoranga
E whakarite ana a Matua Riccardo i te wā e noho nei tātou i nāianei, tae noa ki te mekameka me te whakangaromanga whakamutunga o Hātana ā muri ake nei, ki te wā i muri i te Pakanga Tuarua o te Ao. I hinga ngā Nāti… engari me tuku tonu ngā herehere, me whakakore rawa hoki ngā patu o te ope taua Tiamana. I haere tonu te pakanga i ētahi wāhi mō ngā marama, ki te kore mō ngā tau e rua. Ina hoki, nā te mea Topenga Pepa Mahi, He maha ngā hoa mahi Nazi (ngā kaipūtaiao Tiamana, ngā miihini, me ngā tohunga hangarau) i whakaurua ki roto i ngā umanga o Amerika, ā, ko tēnei pea te hua o tētahi momo pakanga rerekē mā roto i ngā ahumahi hōia, matū, me te hauora.[7]hei tauira. Tuhinga o mua, Te Kī Caduceus
Me mārama ngā tikanga mōu me ahau: ko tātou ngā tāngata whakapono kua iriiria, kua "whakaarahia tahitia me te Karaiti"[8]Col 3: 1 ehara i te hunga i pāngia, engari wikitoriaEhara tātou i te hunga mātakitaki noa iho, engari kua karangatia tātou hei kaiwhakaora, hei whakakore i ngā patu a te hoariri, hei whai wāhi atu hoki ki te whakahoki mai i ngā taonga o tēnei pakanga wairua, arā, wairua.
Nā, kua hoatu nei e ahau ki a koutou he mana e takahi ai koutou i ngā nakahi, i ngā kopiona, i te mana katoa anō hoki o te hoariri: ā, e kore rawa tetahi mea e pā ki a koutou. (Luke 10: 19)
E kōrero ana a Ihu mō te pae varua kino. I a tātou e inoi ana i te rangi nui Koe Deum:
I hinga i a koe te wero o te mate, ā, i whakatuwherahia e koe te rangatiratanga o te Rangi ki te hunga whakapono katoa.
Ko te wero o te mate te mana o te hara hei wehe i a tātou i te Atua. Nā te aroha o te Atua, i homai noa mai i roto i ngā Hakarameta, ka pakaru te mana wairua me ngā kereme a Hātana. Nā te kauwhau i te Kupu, ka whakakitea te ara ki te hunga i roto i te pōuri; nā te ripeneta, ka whakaorangia rātou i te hara me te whakama; nā roto i ngā Hakarameta, ka kī rātou i te Wairua, ka whakakahangia, ka whakahokia mai. Ā, nā roto i ngā karisma, ka hangaia rātou, ka rite hoki ki te whai wāhi atu ki te ope taua a te Karaiti.
Ehara i te mea kua mutu te mamae me te mate; engari, kua hurihia e Ihu ēnei kino hei patu mō tā tātou pakanga:
Ahakoa e noho ana mātou i te ao nei, ehara i te mea no te ao nei tā mātou whawhai: ehara hoki ngā patu o tā mātou pakanga i te mea no te ao nei, engari he mana atua hei whakangaro i ngā pā kaha. Ka whakangaromia e mātou ngā tautohetohe me ngā arai whakapehapeha katoa ki te mātauranga ki te Atua, ā, ka riro herehere mai ngā whakaaro katoa, ka ngohengohe ki a te Karaiti… (2 Corinthians 10: 3-6)
Kāore te mamae i te kino koretake; he ahi hei pure, hei whakarite i a tātou ki te Hiahia o te Atua. Kāore te mate i te arai mate, engari he tatau ki te ora tonu.
Kāore, i ēnei mea katoa, e hira ake ana te wikitoria i a tātou, nā te mea i arohaina nei tātou e ia. E u ana hoki tōku whakaaro, e kore te mate, te ora rānei, ngā anahera, ngā rangatiratanga rānei, ngā mea o nāianei, ngā mea e puta mai nei, ngā mana rānei, ngā tiketike, ngā hōhonutanga rānei, tetahi atu mea hanga rānei, e kaha ki te momotu i a tātou i te aroha o te Atua, i roto i a Karaiti Ihu, i tō tātou Ariki. (Roma 8: 37-39)
He pono, ahakoa kua hinga a Hātana, kāore anō ia kia herea ki te mekameka. "E haereere ana ia me te mea he raiona e ngengere ana, e rapu ana i tetahi hei horomi," te kī a Pita.[9]1 Peter 5: 8 Engari ka tāpiri atu rāua ko James:
Kia u ki te whakapono, ātete atu ki a ia, me te mōhio anō hoki ka pāngia tō koutou teina o te ao katoa e te mamae. Ā, i muri i tō koutou whakamamaetanga i tētahi wā poto nei, ko te Atua o ngā aroha noa katoa, i karangatia nei koutou ki tōna korōria mutungakore i roto i a te Karaiti, māna koutou e whakahoki, e whakau, e whakakaha. (1 Pita 5: 9-11)
Na, kia ngohengohe koutou ki te Atua. Tū atu ki te rewera, a ka oma atu ia i a koutou. (James 4: 7)
Ae, kei te rere tonu ngā matā; ka taea tonu e te hoariri te toa i ngā pakanga iti. Ā, e hiahia ana ia kia whakaaro koe ka taea e ia te hinga koe. Nā tēnei kua hoki whakamuri te tini o ngā Karaitiana, e whakapono ana kei te kaha te rewera.
Kati te whakakororia i a ia! Kati te mātakitaki i ngā matā, tīmata te tuku atu i aua matā ki a ia.[10]kite Whawhai Ahi Ki Te Ahi Hoko i te Tuhinga o mua i te taha o te Karaiti; tangohia tō tūranga i roto i te Rōpū Whakaora.[11]kite He iti te maeneene o to tatou Lady Kei te whakaekea tō marena, tō whānau rānei? Nohopuku, inoi. Kei te whakamatautauria koe? Kia manawanui.[12]arā, "ātete atu ki te rewera", ā, kia mahara ki tēnā e ere te faahemaraa i te hara; tirohia a Hemi 1:2-4 Kei te ahua nei kei te toa te kino? Kia mau ki ngā kupu whakaari a te Atua ki āna tāngata pono.[13]James 1: 12 Kei te ahua pēhia koe e ngā āhuatanga? Tukua koe ki te Hiahia o te Atua, kaua ki ngā tawai a ngā rewera.[14]tirohia a Matiu 26:39 me te hunga mana Tuhinga o mua
E aku tamariki nonohi, nō te Atua koutou, kua hinga hoki i a koutou; nō te mea ko ia kei roto i a koutou, nui atu i a ia kei roto i te ao… ko te wikitoria hoki tēnei e hinga ai te ao, ko tō tātou whakapono. (1 Hoani 4:4, 5:4)
Tangohia tō koutou kaha i roto i te Ariki, i tōna mana nui hoki… kakahuria ngā pukupuku a te Atua, kia taea ai e koutou te tū atu ki te rā kino, ā, i te mea ka oti i a koutou ngā mea katoa, kia mau ai koutou. (tirohia a Epeha 6:10-17)
Ehara i te mea he whakaoho i a koe anō kia pōrearea ngā kare ā-roto, engari he tū i runga i te pono: Kua ora koe, he tamaiti nā te Atua, he uri nō te rangatiratanga, he hoa whakaora wairua hoki me te Karaiti. Ehara koe i te patunga, engari ko te toa.
Kua karangatia koe ki te Whakaora Nui.
Nā te Karaiti tātou i tuku herekore mō te herekoretanga…
(Gal 5: 1)
Kia māia, kia whakaaro
tō tūranga pono hei Karaitiana.
—Ta matou Wahine ki a Pedro Regis, March 10, 2026
Te pānui e pā ana
Ko te Taika i roto i te Cage
Whakatata
Ka nui te mihi mo o inoi me to tautoko.
Mauruuru koe!
Ki te haerere me Mark i roto te Na Kupu,
paatohia te haki i raro nei ki ohauru.
Kaore e tukuna to imeera ki tetahi atu.
Inaianei kei runga Telegram. Pāwhiri:

Whaia a Tohu me nga tohu o nga wa o te ra i runga i te MeWe:

Whaia nga tuhinga a Maka ki konei:
Whakarongo mai ki enei:
Tuhinga o mua
| ↑1 | cf. Ioane 12:31 |
|---|---|
| ↑2 | Matt 4: 16 |
| ↑3 | tirohia a Ihaia 52:13-53:12 |
| ↑4 | Kariki: thriambeuõ |
| ↑5 | kite Toroa 263 |
| ↑6 | cf. Mat 24:14 |
| ↑7 | hei tauira. Tuhinga o mua, Te Kī Caduceus |
| ↑8 | Col 3: 1 |
| ↑9 | 1 Peter 5: 8 |
| ↑10 | kite Whawhai Ahi Ki Te Ahi |
| ↑11 | kite He iti te maeneene o to tatou Lady |
| ↑12 | arā, "ātete atu ki te rewera", ā, kia mahara ki tēnā e ere te faahemaraa i te hara; tirohia a Hemi 1:2-4 |
| ↑13 | James 1: 12 |
| ↑14 | tirohia a Matiu 26:39 me te hunga mana Tuhinga o mua |

